حماسه دریادلان

لشکر 25 ویژه کربلا نیز سهم عمده و بسزایی در والفجر10 ایفا کرد. طرح مانور لشکر ویژه 25 کربلا با در نظر گرفتن اهمیت اهداف موردنظر، در دو مرحله تقسیم بندی می شد...

 

مراکز سیاسی نظامی جمهوری اسلامی ایران در پی بمباران و موشک باران گسترده مناطق مسکونی و شهرهای مختلف کشور و همچنین احقاق حقوق خود در مجامع بین المللی، با تغییر منطقه عملیاتی از جنوب به غرب، درصدد برآمد تا قدرت رزمندگان اسلام را بار دیگر به جهانیان نشان دهد. بدین منظور همزمان با مبعث رسول اکرم(ص) عملیات گسترده ای به نام والفجر 10 در غرب کشور و در دشت های سلیمانیه عراق آغاز شد.

 

این عملیات در روز سه شنبه 1366/12/25 آغاز شد و در پنج مرحله به اجرا درآمد. طراحی عملیات والفجر10 در حالی انجام شد که دشمن، اگر چه منطقه عملیاتی بیت المقدس2 را به دلیل احتمال هجوم قوای ایران مسدود کرده بود اما تهاجم اصلی را در جبهه جنوب محتمل می دانست. به این ترتیب این عملیات بزرگ در سال 66 در منطقه عمومی حلبچه طراحی و اجرا شد. در این عملیات علاوه بر اهداف سیاسی، سه هدف عمده نظامی مورد نظر بود:

 

1. آزاد سازی شهر های حلبچه، خرمال، دوجیله، بیاره و طویله.

 

2. فراهم سازی مقدمات تصرف سد دربندی خان.

 

3. انسداد عقبه اصلی دشمن در استان سلیمانیه.

 

مرحله اول عملیات در ساعت 2 بامداد با رمز مبارک «یا محمد ابن عبدالله(ص)» آغاز شد. سرعت عمل یگان ها به گونه ای بود که اغلب آن ها توانستند، به اهداف از پیش تعیین شده دست یابند. از این رو تعداد زیادی از قوای دشمن که در خواب بودند، کشته و اسیر شدند.

 

رزمندگان پس از عبور از موانع پیش رو، موفق شدند حدود 20 روستا واقع در شمال، جنوب و غرب شهر خرمال را آزاد کنند.

 

مرحله دوم عملیات، که بعدازظهر چهارشنبه 1366/12/26 با پیشروی دلیرمردان سپاه در غرب خرمال آغاز شد به قطع ارتباط شمال و جنوب استان سلیمانیه منجر گشت و شهر دوجیله به تصرف رزمندگان اسلام درآمد.

 

در بامداد پنج شنبه 1366/12/27 مرحله سوم عملیات آغاز و پس از عبور از رودخانه های خروشان سیروان، زیمکان و آب لیله، پایگاه و استحکامات دشمن در سلسله ارتفاعات بالیمو و گزیل و بیش از 20 ارتفاع دیگر در جنوب سلیمانیه درهم کوبیده شد و رزمندگان بر بیش از نود روستای منطقه عمومی حلبچه تسلط یافتند. سپس با پیشروی نیروی دریایی سپاه و استقرار در شرق دریاچه، تحرکات دشمن در آن سوی دریاچه زیر نظر گرفته شد.

 

پیشروی به سوی حلبچه از چندین جناح ادامه یافت و این شهر به محاصره در آمد و سرانجام رزم آوران موفق شدند در زیر بمب باران های هوایی و شیمیایی دشمن، شهر 70 هزار نفری حلبچه را به تصرف درآورند.

 

مرحله چهارم عملیات در شب پنج شنبه، در شهر مرزی و کرد نشین نوسود به اجرا درآمد که به عنوان پایگاهی برای ضد انقلابیون وابسته به رژیم بعث شناخته می شد.

 

دشمن در روز جمعه 1366/12/28 در محور های شمالی عملیات والفجر 10، اقدام به پاتک کرد که با هوشیاری رزمندگان دفع شد. عراقی ها پس از به جای گذاشتن ده ها کشته، زخمی و اسیر در این مرحله عملیات، ناگزیر به عقب نشینی شد و سرانجام مرحله پنجم عملیات در شب چهارشنبه 1367/1/3 آغاز شد.

 

در این عملیات که در محور خرمال به سید صادق در سلیمانیه انجام شد، 19 ارتفاع حساس منطقه از جمله ارتفاعات 1058 «وربشن» مشرف بر سید صادق و چند روستای دیگر در استان سلیمانیه آزاد شد. در نتیجه این عملیات، به آزادسازی منطقه ای به وسعت 1200 کیلومتر و شمال شهرهای حلبچه، خرمال، بیاره، طویله و نوسود منجر شد. همچنین 5440 نفر از نیروهای بعثی به اسارت در آمدند و270 تانک ونفربر، 60 توپ صحرایی، 20 توپ ضد هوایی، 40 خمپاره انداز، 13 دستگاه مهندسی و 239 خودرو و 1750 اسلحه انفرادی و آرپی جی7 دشمن منهدم شد. تلفات دشمن در این عملیات، 15400 نفر کشته و زخمی اعلام شد.

 

لشکر 25 ویژه کربلا نیز سهم عمده و بسزایی در والفجر10 ایفا کرد. طرح مانور لشکر ویژه 25 کربلا با در نظر گرفتن اهمیت اهداف موردنظر، در دو مرحله تقسیم بندی می شد. تصرف اهداف هنی قل و تصرف شهر خرمال عراق و پیشروی تا سه راهی گردکو نیروهای شرکت کننده در عملیات، به دو گروه تقسیم شد.

 

هر محور چندین گردان را شامل می شد که عبارت بودند از:

 

محور1 به فرماندهی سردار ولی الله نانواکناری که گردان های آن شامل گردان های یارسول(ص)، عاشورا و علی ابن ابیطالب(ع) بود.

 

محور2 که سردار علیجان میرشکار فرماندهی آن را برعهده داشت و گردان های مسلم بن عقیل(ع)، حمزه سید الشهدا(ع) وگردان مالک اشتر(س) را شامل می شد. البته یک گردان آن به نام المهدی در شلمچه خط پدافندی داشت.

 

فرماندهی محور3 را سردار علی شالیکار بر عهده داشت که گردان های امام محمدباقر(ع)، فاطمه الزهرا(س) و گردان امام حسین(ع) را در بر می گرفت. ضمن این که گردان صاحب الزمان(عج) از این محور به عنوان احتیاط خطوط پدافندی جنوب در هفت تپه بود که بعدها به غرب منتقل شد.

 

افزون بر ادوات و توپخانه لشکر، بر اساس دستور سردار مرتضی قربانی، فرمانده وقت لشکر، طرح تیر مستقیم با سلاح های سنگین را صادر کرد. در این راستا مهم ترین مشکل در طول مدت عملیات، شرایط سخت جغرافیایی و برف و بوران بود که واحد های ستادی و عملیاتی لشکر25 با آن دست به گریبان بودند.

 

در حقیقت لشکر 25 کربلا، سه جنگ هم زمان را آغاز کرده بود. جنگ اول، جنگ با زمستان بی رحم منطقه و سردی هوا؛ جنگ دوم، غلبه بر کوهستان صعب العبور و جنگ سوم، غلبه بر دشمن بعثی که از دو جنگ نخست، آسان تر به نظر می رسید.

 

این عملیات، علی رغم نتیجه موفقیت آمیزش و نمایش دلاوری ها و رشادت های فراوان رزمندگان اسلام، تجربیات خوبی را هم برای لشکر 25 به همراه داشت. سرعت عمل پایین به علت کمبود امکانات، مهم ترین نقطه ی آسیب شناسانه در این عملیات بود.

 

سردار کمیل جانشین لشکر 25 کربلا در این باره می گوید: « اگر ما از امکانات کشور، بیشتر در امر جنگ استفاده کنیم، مطمئناً پیروزی نزدیک تر خواهد شد. دشمن در پایان عملیات اصلاً در منطقه حضور نداشت ولی ما دیگر آن ها را تعقیب نکردیم. حال آن که اگر این کار را می کردیم، شاید به نتایج بهتری می رسیدیم. بعضاً علت توقف عملیات، کمبود نیرو و امکانات بود.»

 

هر چند که لشکر 25 کربلا یک لشکر پیاده است و عملیات های بسیاری را در مناطق دشتی به اجرا گذاشت ولی با حضور در این عملیات، تجارب زیادی از جنگ در کوهستان را به دست آورد.

 

نکته ی دیگر، مقوله ی جنگ در شهر ها بود؛ هر چند که درگیری های زیادی در شهرها رخ نداد ولی این امر، تجربه ای بود تا نیروها با شرایط موجود در یک شهر در آستانه سقوط، آشنا شوند. در مجموع گردان های این لشکر به جز دو گردان امام حسین(ع) و گردان حمزه سید الشهدا(ع) که تلفات و ضایعات زیادی را متحمل شدند، توان رزمی خود را حفظ کردند ولی طبق روال همیشگی نیروهای آن ها نیز بعد از عملیات تسویه حساب کرده و به شهر های خود بازگشتند.

 

حالا پس از گذشت سال ها از خاطره ی عملیات والفجر10 هنوز هم دلاور مردی ها و از خود گذشتگی های رزمندگان و بسیجیان غیور در این عملیات در یادها باقی مانده است و ما نیز به نوبه ی خود یاد و خاطره ی شهدای گرانقدر عملیات والفجر10 را پاس می داریم.

روحشان قرین رحمت الهی باد.

محقق: محمد طالبی

انتهای مطلب/.