لشکر ۲۵ کربلا

به یاد فاتحین فاو

حال و هوای نیروهای غواص چیز دیگری است. انگار این آخرین دعای توسلی است که می‌خوانند و چند شبی بیشتر به لحظه موعود نمانده است. آن ها می‌دانند که احتمال بازگشت شان نسبت به نیروهای دیگر بسیار ضعیف تر است...

عملیات والفجر8، گفتنی های بسیاری دارد و از آن جمله گفتنی ها، نقش استان مازندران در این عملیات است. فتح فاو از آن دست عملیات هایی بود که لشکر ویژه 25 کربلا نقشی اساسی و محوری را در آن ایفا کرد و بسیاری از صحنه ها و لحظات سخت این عملیات و نبردهای 70 روزه آن با رشادت و دلیری غواصان و نیروهای دریادل این لشکر پرتوان، همراه بود و افتخار نصب پرچم حرم مطهر امام رضا (ع) بر گلدسته های مسجد فاو از سوی فرماندهی سپاه پاسداران به فرمانده لشکر ویژه 25 کربلا، سردار مرتضی قربانی واگذار شد.

در ادامه به اهم اقداماتی که توسط لشکر ویژه 25 کربلا و مهندسی رزمی جهاد مازندران قبل از عملیات والفجر 8 انجام گرفت به اجمال اشاره می شود.

*  دریافت مأموریت:

حدود 5 ماه قبل از عملیات، مأموریت استقرار در منطقه عمومی رأس البیشه، از سوی قرارگاه کربلا به فرمانده وقت لشکر ویژه 25 کربلا ابلاغ شد.

* شورهای ستادی:

فرمانده وقت لشکر ویژه 25 کربلا، پس از دریافت مأموریت با برگزاری شورهای ستادی در سطح لشکر با در نظر گرفتن مسئله طبقه بندی، تدابیر خود را ابلاغ و با تشکیل گروه‌های کاری ذیل اقدامات اولیه خود را برای حفظ آمادگی شروع کرد.

* فعالیت‌ها و اقدامات ضروری قبل از عملیات والفجر هشت

الف) فعالیت‌های اطلاعاتی درمنطقه مسوولیتی لشکر ویژه 25 کربلا

1 ـ شناسایی و معبر زنی به صورت مداوم و دقیق با رعایت کامل اصول حفاظتی.

2ـ بررسی منطقه از نظر وضعیت جوی، زمین، رودخانه اروند (تعداد و زمان‌های جزر و مد، سرعت و شدت آب و…)

3ـ دست یابی به اطلاعات پیرامون وضعیت گسترش و توانایی های دشمن در منطقه (تهیه و تکمیل برآورد اطلاعاتی)

ب) فعالیت‌های مهندسی رزمی لشکر ویژه 25 کربلا در منطقه عملیاتی

1ـ انسداد برخی از نهرهای فرعی به منظور بهره برداری صحیح از زمین.

2ـ احداث جاده های عمود بر خط تماس به منظور آماد رسانی در زمان عملیات.

3ـ احداث چندین اسکله کوچک دریایی بر روی نهرهای اصلی برای پشتیبانی عملیات.

ج) فعالیت‌های حفاظتی لشکر ویژه 25 کربلا در منطقه عملیاتی

1ـ عدم تغییر وضعیت ظاهری منطقه و بهره مندی از اصل اختفاء و پوشش تغییرات از دید دشمن.

2ـ جلوگیری از تردد خودرویی نفرات در روز در محورهای عملیاتی.

3ـ حضور پرسنل در منطقه با پوشش نیروهای ژاندارمری.

4ـ استفاده از سلاح‌های سازمانی ژاندارمری در شلیک‌ها و...

5ـ ممنوعیت ظاهر شدن با لباس غواصی، جلوگیری از تجمع نیروها، عدم تردد با خودروهای سپاه، لغو مرخصی‌ها، کنترل نامه نگار و نظارت در ارسال نامه‌ها، کنترل دقیق مجروحین و مصدومین هنگام انتقال آن‌ها به بیمارستان‌های عقبه.

6ـ تخلیه کامل نیروهای بومی و محلی منطقه.

7ـ جا به جایی نیرو و انتقال امکانات با رعایت کامل اصول حفاظتی (با استفاده از تانکرهای خالی آب، خودروهای سنگین مهندسی، کامیون‌ها و کمپرسی ها، استفاده از مسیرهای انحرافی)

د) فعالیت‌های مخابراتی لشکر ویژه 25 کربلا در منطقه عملیاتی

به منظور رفع هر گونه امکان شنود و عدم کشف حضور نیروها و یگان‌های سپاه پاسداران در منطقه، تا قبل از خواندن رمز عملیات، هیچ گونه پیام رادیویی ارسال نشد و تمامی مکالمات و ارتباطات از طریق تلفن صحرایی و پیک انجام می شد..

ه ـ فعالیت‌های آموزشی لشکر ویژه 25 کربلا

1ـ آموزش غواصی:

از آن‌جایی که دست یابی به اهداف مورد نظر لشکر و عبور از آب های خروشان و متلاطم اروند، بسیار سخت به نظر می رسید، پایه و اساس برنامه ریزی آموزش، حول محور غواصی و انتخاب افراد و تربیت نیروهای کارآمد، مقاوم و شهادت طلب بود.  بنابراین در ابتدای امر، این آموزش در پادگان لشکر 25 کربلا واقع در هفت تپه و در رودخانه‌ی دز انجام گرفت که از بین افراد، بهترین نفرات انتخاب و به ساحل بهمنشیر در چویبده انتقال داده شدند. این افراد دو ماه به صورت شبانه روزی در شرایط آب و هوایی متفاوت و با تجهیزات کامل، آموزش دیده و با فنون رزم در آب وگذر از موانع آبی و حمله به ساحل و انهدام سنگرها، نفرات و تجهیزات دشمن آشنا و به حد آمادگی مطلوبی رسیدند.

2ـ آموزش نبرد در جنگل(نخلستان):

مرحله‌ی دوم آموزش، افزایش آمادگی نیروها برای نبرد در جنگل(نخلستان) و بوته زار بود که در منطقه به عنوان مانع محسوب می شد. به همین منظور نخلستان‌های اطراف چویبده و بهمنشیر برای انجام این تمرینات انتخاب شد.

3ـ آموزش جنگ شهری :

مرحله سوم آموزش، آموزش افراد در شرایط رزم در شهر و مناطق ساختمانی بود که در این راستا نیروهای موج دوم و سوم لشکر که برای این رزم انتخاب شده بودند، در شهر آبادان و نقاط مسکونی دیگر آموزش دیده و تمرینات صامت و رزمی را به منظور رسیدن به آمادگی لازم انجام دادند.

و ـ سازمان رزم لشکر ویژه 25 کربلا در عملیات والفجر هشت

الف) تیپ یکم پیاده، شامل گردان‌های یکم و دوم امام حسین(ع)، گردان‌های یکم و دوم امام محمد باقر(ع)، گردان‌های یکم و دوم مالک اشتر(س)، گروهان ویژه ضربت، گروهان ویژه غواص، گروهان ادوات و ضد زره، آتشبار پدافند هوایی و دسته زرهی.

ب) تیپ دوم پیاده شامل گردان‌های یکم و دوم یا رسول الله (ص)، گردان‌های یکم و دوم حمزه سید الشهداء(ع)، گردان مسلم ابن عقیل (س)، گردان صاحب الزمان (عج)، گروهان ویژه غواص، گروهان ویژه ضربت، ‌گروهان ادوات و ضد زره، آتشبار پدافندهوایی، دسته زرهی.

ت) تیپ سوم پیاده شامل گردان‌های سیف الله، جندالله و روح الله.

ج) تیپ زرهی شامل گردان تانک، گردان سوار زرهی،‌گردان مکانیزه.

د) عده های لشکری شامل گردان توپخانه صحرایی، تیپ شهدای الحدید(ادوات)، گردان پدافند هوایی، گردان مهندسی رزمی، گردان تخریب، گردان بهداری، گردان مخابرات، گردان قرارگاه، گردان تعاون، یگان دریایی، آماد و پشتیبانی و سایر رده های ستادی لشکر ویژه 25 کربلا.

* شرح عملیات

در روز، 1364/11/20 گردان‌های عمل کننده با شور و هیجان و گام‌های استوار، خود را برای انجام این عملیات آماده می‌کردند. همه به رغم آن که می‌دانند تا مرز شهادت فاصله چندانی نیست؛ اما با روحیه‌ای عالی، یکدیگر را در آغوش می‌گیرند و از هم حلالیت می‌طلبند. عده دیگری از نیروها در حال نوشتن وصیت‌نامه‌های خود هستند.

حال و هوای نیروهای غواص چیز دیگری است. انگار این آخرین دعای توسلی است که می‌خوانند و چند شبی بیشتر به لحظه موعود نمانده است. آن ها می‌دانند که احتمال بازگشت شان نسبت به نیروهای دیگر بسیار ضعیف تر است. و به چیزی جز شهادت نمی‌اندیشند. هم‌چنین به خوبی می‌‌‌دانند که پس از حدود یک ساعت جنگیدن با امواج و موانع جنگی، نیروهای دشمن را پیش رو دارند. زمانی که فرمانده لشکر گفت: «شاید این آخرین دعای توسل شما باشد.» نیروهای غواص حالات عجیبی داشتند؛ به طوری که انسان می‌توانست شب عاشورای امام حسین(علیه‌السلام) را تجسم کند.

لحظه حرکت فرا رسیده بود. نیروها با توجه به سازمان رزم خود، گردان به گردان به صورت ستون، به طرف محورهای عملیاتی حرکت کردند.

* اعلام رمز عملیات

سرانجام در ساعت 10: 22 تاریخ 1364/11/20 محسن رضایی از سوی قرارگاه خاتم الانبیا(صلی‌الله علیه وآله) فرمان حمله را چنین صادر می‌کند؛

بسم الله الرحمن الرحیم

«و لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم و قاتلو هم حتی لا تکون فتنه»

«یا فاطمه ‌الزهرا، یا فاطمه الزهرا، یا فاطمه الزهرا»

اعلام رمز عملیات در فضایی کاملاً روحانی و در عین حال پر التهاب انجام می‌شود. قرارگاه‌های  تابعه به فرماندهان لشکرها و آنان به رده‌های پایین‌تر، رمز یا «فاطمه‌ الزهرا» را منتقل می‌کنند. نام حضرت زهرا (سلام‌الله علیها) در کلیه بی‌سیم‌ها تا رده‌ گروهان، به صدا در می‌آید. فرمانده عملیات، فوراً به دیدگاهی خارج از سنگر می‌رود و از نزدیک، درگیری در کلیه خطوط را نظاره می‌کند. تبادل گلوله‌های رسام 15 و تبادل آتش توپخانه خودی و دشمن مشهود است.

بی‌اختیار وی به همراه حاضران به قرائت دعای فرج می‌پردازد. فریاد «الهی عظم البلا» در میان صدای رگبار و تبادل آتش خودی و دشمن، شنیده می شود. در این زمان، یکی از گروهان‌های غواص توانسته است خود را به پشت کمین و سنگرهای دشمن برساند. در لحظه شکستن خط و درگیری با عراقی‌ها، هوای مه آلود و نم نم باران، غواصان را برای انجام بهتر عملیات یاری کرد. یکی، دو ساعت پس از درگیری، شنود بی‌سیم دشمن، حکایت از اوضاع نابسامان و به هم ریخته‌ خطوط دفاعی عراقی داشت. هر یک از فرماندهان عراقی، نسبت به منطقه مأموریت خود، سلب مسوولیت کرده و مدام از فرماندهان بالاتر، درخواست کمک می‌کردند.

در حالی که دشمن کاملاً غافلگیر شده است، غواصان خط شکن، یکی پس از دیگری اقدام به پاک‌سازی سنگرهای عراقی می‌کنند.

آتشی سهمگین و مهلک همراه با رگبار مسلسل‌های سبک نیروهای پیاده، درمدتی کوتاه، سکوت و آرامش عمیق منطقه را به صحنه‌ای هولناک و فضایی آکنده از دود و انفجار  بدل کرده است.

در این زمان، بسیاری از تیر بارهای دشمن با مشاهده میزان نفوذ غواصان به تصور هلی برن نیروها، به طرف آسمان نشانه می‌گیرند و برای رویت آثاری از بالگرد بر فراز اروند، به جستجو ادامه می‌‌دهند و وحشت زده و بی هدف تیراندازی می‌کنند. از یک سو، گلوله‌های آر. پی. جی و تفنگ 106 بر سنگرهای سه دهنه با ضخامت تقریباً یک متر، چندان موثر نمی‌افتد و از سوی دیگر، دالانی کوچک به وسیله پیچ 2متری، محیط خارج و داخل سنگر را به هم مرتبط کرده است و مانع ورود نارنجک در محوطه اصلی سنگرهای عراق می‌شود.

عکس‌العمل عراقی‌ها در لحظات اولیه عملیات و رویارویی با موج‌های گسترده قوای ایرانی، غیر منتظره و تعجب برانگیز بود. به دلیل گستردگی محورهای هجوم و انجام تک پشتیبانی در منطقه «ام القصر»، دشمن تا سه روز در تشخیص فلش اصلی حمله، سردرگم بود و نتوانست در برابر هجوم نیروهای ایرانی، اقدامی جدی صورت دهد.

رزمندگان اسلام پس از تصرف کامل «فاو» در محورهای «بصره»، «ام القصر» و «البحار» به پیشروی خود ادامه دادند تا نیروهای دشمن را هر چه بیشتر از شهر فاو دور نگه دارند.

این پیشروی، زنگ خطر سقوط بصره را به صدا درآورد و عراق به سختی تلاش می‌کرد تا از سرعت پیشروی قوای ایران بکاهد.

با عبور موفقیت آمیز نیروهای غواص و سپس عبور قایق های حامل نیرو از اروند رود و پس از حدود 11 شبانه روز، درگیری بی وقفه و سنگین، شبه جزیره فاو کاملاً سقوط کرد. اهمیت منطقه برای عراق چنان بود که بیش از ۷۰ روز به پاتک‌های سنگین خود ادامه داد. نیروهای عراقی امید داشتند تا اروند به عنوان مانع در حدفاصل منطقه عملیاتی با عقبه، مقاومت نیروی ایران را به تدریج تضعیف نماید. ارتش عراق به علت پافشاری برای بازپس گیری فاو، تلفات بسیار سنگینی متحمل شد. اما سرانجام مجبور به تسلیم شد و ناباورانه سقوط فاو را پذیرفت.

* نتايج عمليات

مهم ترين نتيجه به دست آمده از عمليات والفجر 8 آزادسازي شهر فاو، انهدام سکوهاي پرتاب موشک، قطع امکان تردد عراق به شمال خليج فارس، تأمين خورموسي و تردد کشتي ها به بندر امام خميني، تسلط بر جنوب اروندرود و هم مرز شدن با کويت بود.

علاوه بر اين، نتايج جزئي ديگري نيز به دست آمد که به طور اختصار چنين است:

در جريان عمليات، تلفات دشمن بيش از 50000 کشته و زخمي بود. در مجموع ، 10 تيپ پياده، کماندويي و نيروي مخصوص، 2 تيپ زرهي، 4 گردان ضدهوايي، 10 گردان قاطع جيش الشعبي و 5 گردان توپخانه دشمن به طور 100% منهدم گرديد. علاوه بر اين، 33 تيپ پياده، کماندو و نيروي مخصوص، 8 تيپ زرهي و مکانيزة دشمن بيش از 60% از توان خود را از دست داد، به طوری که مجبور شدند براي بازسازي و تجديد سازمان از منطقة عملياتي خارج شوند. در جریان این عملیات تعداد 74 فروند از هواپیماهای دشمن، 11 فروند بالگرد، 600 دستگاه تانک و  نفربر، 500 دستگاه خودرو نظامی، 20 عراده توپ صحرایی، 55 عراده توپ ضدهوایی، 2 فروند ناوچه موشک انداز و 5 دستگاه مهندسی، منهدم و 140 دستگاه تانک و نفربر، 250 دستگاه خودرو، 35عراده توپ صحرایی، 150 عراده توپ ضدهوایی و 3 دستگاه رادار موشک و دستگاه مهندسی از میان تجهیزات ارتش عراق به غنیمت رزمندگان ایران درآمد.

* بازتاب های سیاسی - نظامی

آنچه دنیا را در عملیات والفجر 8 شگفت زده کرد، علاوه بر طرح گسترده فریب، عبور موفقیت آمیز از رودخانه وحشی اروند بود.

عبور از اروندرود، چنان توجه کارشناسان نظامی جهان را به خود جلب کرد که پس از عملیات، وقتی گروهی از کارشناسان از کشورهای مختلف جهان، از نقطه شکست عراق در فاو بازدید کردند، از تنوع وسائل و طرح های عبور، شگفت زده شده و تهاجم نیروهای ایرانی را عملیات عبور نامیدند.

انتهای پیام/.